Akhisar Ulu Camii‘nin hikâyesi, Osmanlı dönemine değil; Lidya uygarlığına kadar uzanıyor. M.Ö. 900-750 yılları arasında inşa edilen Luvi Tapınağı, caminin temellerini oluşturuyor. Monolit taş bloklardaki Lidya taş ustalarının imzaları, bu kadim mirasın sessiz tanığı.
Sonraki dönemde Perslerin hakimiyetiyle tapınak, Zerdüştlük inancına özgü Ateşgede’ye dönüştürülür; dört ateş odası eklenerek yeni bir kimlik kazanır. Bugün bile caminin zemin katında bu odaları görmek mümkün.
Daha sonra Büyük İskender’in akınıyla tapınak rolüne tekrar döner. Hristiyanlığın ilk yıllarında—MS 20 civarında—İncil’de adı geçen yedi kutsal kiliseden biri olan Thyateira Kilisesi olarak görev yapar. Yapıya apsis bu dönemde eklenmiş.
Ve nihayet 1311 yılında Saruhanoğulları Beyliği tarafından camiye çevrilir. O andan itibaren ‘Fethiye Camii‘ ve zamanla bugünkü adıyla Ulu Camii olarak anılır. Bu dört farklı inanış dokusunu bir arada barındıran nadir yapı, gerçekten büyüleyici…
Akhisar Ulu Camii Mimari Özellikleri
– Bizans kalıntıları: Güney cephedeki beşik tonozlu nişler, doğu duvarındaki dairesel temel kalıntısı kilisenin apsisine işaret eder.
– Düğümlü sütunlar: İç mekânda kullanılan dört mermer sütun, Bizans döneminden devşirilmiştir.
– Merkezî kubbe düzeni: Sekizgen kasnaklı büyük kubbe, yanlardaki üçer küçük kubbeli birimlerle dengelenmiş.
– Malzeme çeşitliliği: Taş, tuğla, ahşap, kurşun ve alçı.
– Minber ve mihrap: Ahşap minber gülbezeklerle süslü, mihrap alçıdan perde motifiyle bezenmiş.
– Hazîrede mezar taşları: 1488–1918 tarihli taşlar geçmişin sessiz tanıkları.
Bugün cami, hala aktif olarak ibadete açık. Tam bir tarih katmanı; her duvarı, her sütunu anlatacak bilgi taşıyor. Geçmişin izlerini bizzat duvarlarda, gölgelerde hissediyorsunuz.
Akhisar Ulu Camii nerede?
Akhisar Ulu Camii’nin önünden geçerken, bir an durun. Aslında bir zaman kapısından geçiyorsunuz. Luvi ateş odasından kilise apsisine; Osmanlı kubbesinden mezar taşlarına dek her detay, binlerce yılın izini taşıyor.
